Tư Liệu Kỹ Thuật
PFAS (PFOA, PFOS) LÀ GÌ? TÁC ĐỘNG NHƯ THẾ NÀO ĐẾN CƠ THỂ
Hợp chất PFAS, Axit Perfluorooctane Sulfonic (PFOS) và Axit Perfluorooctanoic (PFOA), đã được sử dụng trong nhiều ứng dụng khác nhau.
Cụ thể, PFOS đã được sử dụng trong các chất chống phản xạ và chất cản quang cho chất bán dẫn (một loại hóa chất được phủ lên bề mặt bảng mạch điện tử trong quá trình sản xuất), chất mạ kim loại và bọt chữa cháy, trong khi PFOA đã được sử dụng trong các chất hỗ trợ xử lý fluoropolymer (một loại hóa chất được thêm vào để thúc đẩy các phản ứng hóa học trong quá trình sản xuất các hợp chất flo khác) và chất hoạt động bề mặt.
Tính chất vật lý của PFAS rất đa dạng tùy thuộc vào các yếu tố như chiều dài chuỗi carbon, đồng thời có khả năng chống lại sự thủy phân, quang phân, phân hủy vi sinh và chuyển hóa. Một số PFAS thể hiện các đặc tính như kỵ nước và dầu, ổn định nhiệt và hóa học, và được sử dụng trong nhiều ứng dụng, bao gồm dung môi, chất hoạt động bề mặt, chất xử lý bề mặt cho dệt may, da, giấy, nhựa, v.v., màng trao đổi ion, chất bôi trơn, bọt chữa cháy, nguyên liệu thô bán dẫn và chất hỗ trợ xử lý fluoropolymer.
Không phải tất cả các chất PFAS đều đã được chứng minh là có hại.
Có rất nhiều loại hóa chất thuộc nhóm PFAS, và không phải tất cả đều được xác nhận là có hại. Ví dụ, chảo chống dính, được xử lý bằng lớp phủ chống dính để cải thiện hiệu suất, chứa PTFE (polytetrafluoroethylene), một loại nhựa flo thuộc nhóm PFAS. Tuy nhiên, PTFE chưa được xác nhận là gây ung thư.
Mặt khác, có những lo ngại rằng PFOS và PFOA có thể ảnh hưởng đến sức khỏe con người. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), một tổ chức độc lập với Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), PFOA đã được xác nhận là gây ung thư ở người, và PFOS được công nhận là chất có khả năng gây ung thư.
Đối với các PFAS khác, các nghiên cứu và thảo luận tích cực đang được tiến hành trên toàn thế giới, nhưng vẫn chưa có kết luận nào được đưa ra. Dự kiến số lượng các chất được quy định sẽ được mở rộng và các hạn chế sẽ được tăng cường trong tương lai, có tính đến tác động tiềm tàng của chúng đối với môi trường và sức khỏe con người.
Các sản phẩm dễ bị nhầm lẫn là có chứa PFAS.
Một sản phẩm thường bị nhầm tưởng là có chứa PFAS là kem đánh răng. Kem đánh răng chứa các hợp chất flo vô cơ, có cấu trúc hóa học khác với các hợp chất flo hữu cơ.
Các hợp chất flo vô cơ là các chất hóa học tự nhiên, và tác hại của chúng chưa được xác nhận. Việc hấp thụ chúng với lượng thích hợp có thể giúp ngăn ngừa sâu răng và các vấn đề khác.
PFOS (Axit perfluorooctane sulfonic) là gì?
PFOS sử dụng trong sản xuất và chế biến các sản phẩm công nghiệp.
Được sử dụng rộng rãi trong quy trình sản xuất chất bán dẫn và thiết bị điện tử, vốn có điều kiện sản xuất nghiêm ngặt. Các ứng dụng cụ thể bao gồm:
● Chất chống phản xạ cho chất bán dẫn
● Chất cản quang cho chất bán dẫn
● Chất xử lý mạ kim loại
Hiện nay, nhiều ngành công nghiệp đang nỗ lực phát triển các chất thay thế, và trong một số trường hợp, các chất thay thế này sử dụng các loại PFAS khác nhau.
Bọt chữa cháy chứa PFOS trở thành vấn đề
PFOS đã từng được sử dụng trong các loại bọt chữa cháy thương mại. Sau khi PFOS được xếp vào loại chất hóa học đặc định loại 1 theo Luật Kiểm soát Chất hóa học thì bình chữa cháy sử dụng PFOS bị cấm sản xuất mà thay thế bằng loại khác. Tuy nhiên, nhiều loại bọt chữa cháy thương mại có thời hạn sử dụng dài và một số vẫn còn tồn kho.
Tác động của PFOS đối với cơ thể người đang được nghiên cứu.
Năm 2023, Trung tâm IARC, một tổ chức độc lập của WHO đã phân loại PFOS vào nhóm 2B (có thể gây ung thư cho người). Dữ liệu nghiên cứu này chỉ cho biết liệu PFOS có nguy cơ gây ung thư cho cơ thể người nhưng không chỉ ra mức độ gây ung thư của PFOS hoặc nguy cơ dựa trên mức độ phơi nhiễm.
Nghiên cứu, chủ yếu ở châu Âu và Hoa Kỳ cũng chỉ ra khả năng PFOS làm suy yếu hệ miễn dịch và gây rối loạn chức năng hormone. Chưa có bằng chứng nào xác nhận tác hại trực tiếp đến sức khỏe do nuốt phải, và hiện tại, vẫn còn nhiều điều chưa biết về mức độ ảnh hưởng của nó đối với cơ thể con người.
PFOA (Axit Perfluorooctanoic) là gì?
Giống như PFOS, PFOA là một loại PFAS được sử dụng rộng rãi trong sản xuất các mặt hàng tiêu dùng hàng ngày và sản phẩm công nghiệp. Do đặc tính chống thấm nước và dầu cao, nó được sử dụng như một chất hoạt động bề mặt và chất hỗ trợ xử lý fluoropolymer để cải thiện khả năng chống trơn trượt.
Sử dụng trong một số vật dùng hằng ngày
PFOA đã được sử dụng trong sản xuất và chế biến nhiều loại sản phẩm, bao gồm dệt may, sản phẩm y tế, bảng mạch điện tử, ô tô, bao bì thực phẩm, đá, ván sàn, da và quần áo bảo hộ. Nó cũng được tìm thấy trong các vật dụng và sản phẩm hàng ngày quen thuộc với chúng ta, chẳng hạn như áo mưa, chất phủ cho ô tô và vật liệu xây dựng, và chất phụ trợ cho nhựa fluororesin PTFE làm cho chảo rán trơn mượt.Việc sản xuất, nhập khẩu và xuất khẩu PFOA nói chung bị cấm theo Luật Kiểm soát Chất hóa học và thúc đẩy các nhà sản xuất nghiên cứu sản xuất và chế biến các chất thay thế, đưa ra thị trường các sản phẩm mới. Ngành công nghiệp cũng đang tích cực nghiên cứu và phát triển các sản phẩm không chứa PFOA để mang lại sự an toàn cao hơn so với các sản phẩm thông thường.
PFOA đã được sử dụng trong sản xuất và chế biến nhiều loại sản phẩm, bao gồm dệt may, sản phẩm y tế, bảng mạch điện tử, ô tô, bao bì thực phẩm, đá, ván sàn, da và quần áo bảo hộ. Nó cũng được tìm thấy trong các vật dụng và sản phẩm hàng ngày quen thuộc với chúng ta, chẳng hạn như áo mưa, chất phủ cho ô tô và vật liệu xây dựng, và chất phụ trợ cho nhựa fluororesin PTFE làm cho chảo rán trơn mượt.Việc sản xuất, nhập khẩu và xuất khẩu PFOA nói chung bị cấm theo Luật Kiểm soát Chất hóa học và thúc đẩy các nhà sản xuất nghiên cứu sản xuất và chế biến các chất thay thế, đưa ra thị trường các sản phẩm mới. Ngành công nghiệp cũng đang tích cực nghiên cứu và phát triển các sản phẩm không chứa PFOA để mang lại sự an toàn cao hơn so với các sản phẩm thông thường.
PFOA là một chất đáng lo ngại do ảnh hưởng của nó đến cơ thể con người.
Năm 2023, IARC đã phân loại PFOA vào Nhóm 1 (gây ung thư cho người). Nhóm 1 biểu thị mức độ rủi ro cao nhất trong phân loại bốn cấp độ của IARC, và chỉ áp dụng khi có đủ bằng chứng xác nhận về khả năng gây ung thư. Nó được xếp vào nhóm cao hơn PFOS, và được công nhận là có nguy cơ gây ung thư tương đương với hút thuốc, rượu, amiăng, v.v.Hiện tại, vẫn chưa rõ lượng PFOA hấp thụ sẽ ảnh hưởng đến cơ thể người như thế nào và các nghiên cứu đang được tiến hành trên toàn thế giới để điều tra các tác động và rủi ro sức khỏe khác ngoài khả năng gây ung thư.
Năm 2023, IARC đã phân loại PFOA vào Nhóm 1 (gây ung thư cho người). Nhóm 1 biểu thị mức độ rủi ro cao nhất trong phân loại bốn cấp độ của IARC, và chỉ áp dụng khi có đủ bằng chứng xác nhận về khả năng gây ung thư. Nó được xếp vào nhóm cao hơn PFOS, và được công nhận là có nguy cơ gây ung thư tương đương với hút thuốc, rượu, amiăng, v.v.Hiện tại, vẫn chưa rõ lượng PFOA hấp thụ sẽ ảnh hưởng đến cơ thể người như thế nào và các nghiên cứu đang được tiến hành trên toàn thế giới để điều tra các tác động và rủi ro sức khỏe khác ngoài khả năng gây ung thư.
Tại sao PFAS lại được phát hiện trong nước máy?
Mặc dù các chất PFAS được quy định hiện không được sử dụng, nhưng đã có một loạt trường hợp phát hiện chúng có trong nước máy ở các cuộc khảo sát chất lượng nước và vượt quá giá trị mục tiêu tạm thời. Nguyên nhân được cho là do nước thải từ các nhà máy trước đây sử dụng PFAS, và dòng chảy vào sông và đất từ việc xả thải các chất chữa cháy dạng bọt. PFAS rất khó phân hủy trong môi trường, vì vậy người ta tin rằng chúng vẫn tồn tại ở khu vực nơi chúng được thải ra, ngay cả khi việc sử dụng chúng đã chấm dứt. Hơn nữa, PFAS có xu hướng di chuyển quãng đường dài qua không khí và nước, và sự phát thải của chúng có thể lan rộng trên một khu vực rộng lớn.
Cùng nhau tìm hiểu chi tiết hơn về PFAS tồn tại trong nước máy và liệu các lõi lọc nước hiện tại có thể lọc được PFAS theo bài viết bên dưới nhé!